Παρασκευή, 22 Μαρτίου 2013

Το "Τούρκικο" σχολείο υιοθέτησε το Πανεπιστήμιο Κρήτης

Το "Τούρκικο" σχολείο υιοθέτησε το Πανεπιστήμιο Κρήτης
«Παιδί» του πανεπιστημίου Κρήτης θεωρείται από χθες το 1ο δημοτικό σχολείο Ρεθύμνου, το οποίο υιοθετήθηκε από το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του ιδρύματος σε μία σεμνή τελετή που πραγματοποιήθηκε στο χώρο του σχολείου.

Με μία ιστορία εκατονταετιών, αφού το γνωστό σε όλους τους ρεθυμνιώτες ως «Τούρκικο» λειτουργεί από το 1795, το 1ο δημοτικό σχολείο κρίθηκε ως το πιο κατάλληλο για να υιοθετηθεί από το Πανεπιστήμιο και για να αναπτυχθούν σε αυτό δράσεις του ιδρύματος αφού οι φοιτητές, μεταξύ άλλων, θα κάνουν τη σχολική τους πρακτική, αλλά και τις πτυχιακές τους εργασίες. Παράλληλα, στον ίδιο χώρο θα διεξάγονται κατά προτεραιότητα όλες οι εκδηλώσεις της αντίστοιχης σχολής θα διοργανώνονται έξω από την εστία του πανεπιστημίου Κρήτης.

Το νέο αυτό εγχείρημα -που ουσιαστικά πρόκειται για ένα ακόμα άνοιγμα της πανεπιστημιακής κοινότητας προς την τοπική κοινωνία- αγκαλιάστηκε όπως ήταν φυσικό με θέρμη από τους εκπροσώπους των τοπικών αρχών.

Το «παρών» στη σεμνή τελετή «υιοθεσίας» έδωσε και ο δήμαρχος Ρεθύμνου, Γιώργος Μαρινάκης, καθώς επίσης και ο Κοσμήτορας της Σχολής Επιστημών Αγωγής, Αντώνης Χουρδάκης, ο πρόεδρος του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης, Παναγιώτης Μιχαηλίδης, οι αντιδήμαρχοι, κ.κ. Παπαδουράκης, Μπιρλιράκη και Γεωργαλής, η δημοτική σύμβουλος Εύα Γαλεράκη, ο προϊστάμενος της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, Στάθης Κοντογιάννης και φυσικά τα στελέχη του ίδιου του σχολείου.

«Είναι μία από τις σημαντικότερες συνεργασίες. Μία συνεργασία του πανεπιστημίου με ένα σχολείο δείχνει ότι υπάρχει μία συνέχεια, από την πρωτοβάθμια στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και ότι όλες οι βαθμίδες επικοινωνούν. Και όπου νιώθουμε ότι υπάρχει ανάγκη, ο ένας στηρίζει τον άλλο. Συνεπώς, η υιοθεσία του σχολείου που πέρα από ιστορικούς και ουσιαστικούς λόγους, σηματοδοτεί και αυτή τη διάσταση, ότι δηλαδή η εκπαίδευση είναι ενιαία.

Είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι γιατί οι σχέσεις πανεπιστημίου και τοπικής κοινωνίας κάθε φορά πρέπει να επιβεβαιώνονται και πρέπει κάθε φορά να δείχνει και ο ένας και ο άλλος ότι μπορούμε να κάνουμε από κοινού πράγματα.

Το 1ο δημοτικό είναι ένα ιστορικό σχολείο. Η αξία του, η συμβολή του, η όλη του παρουσία στο χώρο έχει τόσο μεγάλη ιστορική αύρα που νομίζω ότι το πανεπιστήμιο άργησε να υιοθετήσει αυτό το σχολείο. Ειδικά σήμερα σε ένα δύσκολο περιβάλλον, με πολυπολιτισμικότητα, είναι των καιρών το πανεπιστήμιο να δείχνει ότι είναι ανοιχτό», δήλωσε ο κοσμήτορας της Σχολής Επιστημών Αγωγής, κ. Αντώνης Χουρδάκης για την «υιοθεσία», ενώ από την πλευρά του ο κ. Παναγιώτης Μιχαηλίδης πρόσθεσε: «Είναι ένα σχολείο που λειτουργεί επί εκατονταετίες, είχε πάντα καλή φήμη και θέλουμε να του δώσουμε και πάλι την παλιά του αίγλη, να γίνει ένα καλό σχολείο, που θα συνωστίζονται οι μαθητές για να έρθουν σε αυτό. Επιπλέον, γίνεται μία πολύ καλή δουλειά και συγχαίρω το διευθυντή και τους δασκάλους».

Την αγαστή συνεργασία της τοπικής κοινωνίας με το πανεπιστήμιο ανέδειξε στις δηλώσεις του ο δήμαρχος, Γιώργος Μαρινάκης. «Είμαι πάρα πολύ ευχαριστημένος. Eμείς θέλουμε το πανεπιστήμιο να είναι κοντά μας και εμείς να είμαστε κοντά στο πανεπιστήμιο. Αυτή η συνεργασία, λοιπόν, είναι ευτυχής. Συμπίπτει με μία παραχώρηση που έκανε ο δήμος για να στεγάσει το εργαστήριο της ιστορίας της εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο και είχαμε κουβεντιάσει τότε και με τον  κ. Μιχαηλίδη και με τον κ. Χουρδάκη τη σφοδρή μας επιθυμία να υιοθετηθεί το 1ο δημοτικό σχολείο από το πανεπιστήμιο. Το Πανεπιστήμιο με ιδιαίτερη ευχαρίστηση αγκάλιασε αυτό το σχολείο, που είναι στην καρδιά της παλιάς πόλης, είναι ένα εξαιρετικό σχολείο με ιστορία και παράδοση και με τους πλουσιότερους αύλειους χώρους. Αυτό το σχολείο με εξαιρετικούς δασκάλους πρέπει να έχει και όλα εκείνα τα εφόδια για να παράγει εξαιρετικούς μαθητές. Όλη αυτή η συνεργασία εκεί οδηγεί και είναι άλλη μια απόδειξη ότι όλοι μαζί, η κοινωνία και το πανεπιστήμιο, συνεργαζόμαστε για το καλό των παιδιών μας», είπε.

Ικανοποιημένος εμφανίστηκε και ο διευθυντής του σχολείου, κ. Κλεόνικος Σταυριδάκης, ο οποίος τόνισε: «Η υιοθεσία για μας σηματοδοτεί μία ποιοτική αναβάθμιση που θα υπάρξει στο σχολείο μας. Η αναβάθμιση αυτή θα προκύψει με τη συνεχή επιμόρφωση από το πανεπιστήμιο που αφορούν τα θέματα των δασκάλων, θα υπάρξει συνεργασία με τα προγράμματα του πανεπιστημίου, γιατί θέλουμε να σπάσουμε τα αρνητικά στερεότυπα των προηγούμενων χρόνων.

Έχουμε στόχο τα επόμενα χρόνια το σχολείο μας να ξανακερδίσει τη θέση που είχε και που του αξίζει ως ιστορικό σχολείο στο Ρέθυμνο».

Την ενέργεια «χαιρέτησε» και ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων του σχολείου, με τον πρόεδρο του, κ. Νίκο Βαράκη, να σημειώνει: «Χαιρετίζουμε οποιαδηποτε πρωτοβουλία βοηθάει το σχολείο μας να επιβιώσει κάτω από δύσκολες συνθήκες.

Μία πόλη που αναζωογονείται, όπως η Π.Π. έχει ανάγκη το σχολείο της και οτιδήποτε οδεύει προς αυτήν την κατεύθυνση, στο να ενισχύσει τη διδασκαλία, το χαιρετίζουμε με ενθουσιασμό και ευχόμαστε να γίνει άλλη μία ζεύξη με το πανεπιστήμιο και την κοινότητα του Ρεθύμνου που θα βοηθήσει το σχολείο μας να αναβαθμιστεί».

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΚΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Το πρώτο κτήριο του σχολείου, που σημειωτέον δεν υπάρχει σήμερα, κατασκευάστηκε το 1795, από τον Κλάψα Εδεχέμ Μπέη. Αυτό μαρτυρά η μαρμάρινη τούρκικη επιγραφή που βρίσκεται πάνω από το ανώφλι της δυτικής εξώπορτας στο τέλος της οδού Παπαμιχελάκη και την οποία μετάφρασε ο τουρκορεθυμνιώτης Μεχμέτ Ουσταμπιλαλάκις: «Αυτό το σχολείο το έκαμε ο Κλάψας Εδεχέμ Μπέης και το δώρισε στην Παιδεία για να διαβάζουν (φοιτούν) τα θηλυκά παιδιά. Οι επισκέπτες και αυτοί που θα διδάξουν ας εύχονται για τη σωτηρία μου. 1210 μήνας Μουχαρέμ» (1795 μ.Χ.).

Ο Εδεχέμ Μπέης ανήκε στη γνωστή τουρκορεθυμνιώτικη οικογένεια των Κλαψάρηδων, που εκτός από το Τούρκικο Σχολείο, φαίνεται πως κατασκεύασαν και ένα μεγάλο αριθμό κρηνών στην πόλη του Ρεθύμνου, όπως την κρήνη που βρίσκεται εντοιχισμένη στη δυτική πλευρά του Δημοτικού κήπου και στην οδό Πατριάρχου Γρηγορίου. Επίσης την κρήνη του Αγίου Γεωργίου και πιθανότατα αυτή της οδού Πάνου Κορωναίου.

Το σχολείο λειτούργησε ως τούρκικο παρθεναγωγείο που διδάσκονταν εκτός από την τουρκική γλώσσα, κοπτική, ραπτική, καθώς και οικοκυρικές τέχνες. Επίσης διδασκόταν και η ελληνική γλώσσα, από Ελληνίδες δασκάλες. Τη Διεύθυνση του σχολείου είχε όμως Μωαμεθανή στο θρήσκευμα δασκάλα. Επειδή η μωαμεθανική θρησκεία δεν επέτρεπε τη συναναστροφή αγοριών και κοριτσιών στον ίδιο χώρο, τα αγόρια φοιτούσαν σε άλλο κτήριο που βρισκόταν κοντά στο παρθεναγωγείο. Είχαν μάλιστα και χωριστή είσοδο, από την ανατολική πλευρά, του Αγίου Φραγκίσκου, ενώ τα κορίτσια εισέρχονταν από τη δυτική είσοδο. Όπως προαναφέραμε, κανένα από αυτά τα αρχικά κτήρια δε σώζεται σήμερα.

Στον αύλειο χώρο του σχολείου, δεξιά της εισόδου του Αγίου Φραγκίσκου, υπήρχε επίσης ένα κτήριο, συνέχεια του κτηρίου της περιηγητικής Λέσχης. Στην αρχή χρησιμοποιήθηκε ως αίθουσα διδασκαλίας, μετέπειτα στέγασε τα γραφεία της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης και τέλος χρησιμοποιήθηκε σαν αποθήκη της Περιηγητικής Λέσχης. Και αυτό το κτήριο κατεδαφίστηκε και δεν υπάρχει σήμερα.

Το σημερινό κτήριο του σχολείου χτίστηκε το 1890 από τον αρχιμηχανικό της εποχής Γεώργιο Δασκαλάκη και πεπειραμένους χτίστες της Πηγής και από το 1899 λειτούργησε ως 4/θέσιο μικτό σχολείο, για να γίνει αργότερα πάλι μόνο θηλέων και το 1929, μόνιμα πια μικτό. Από το 1911, άρχισε να δέχεται και Ελληνόπουλα που υπερτερούσαν των μωαμεθανών μαθητών, ενώ από το 1923, μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών με τη συνθήκη της Λοζάννης, έγινε απόλυτα ελληνικό.

Σήμερα, στο γραφείο του σχολείου, σώζεται ένα μέρος του αρχείου των μαθητών του μουσουλμανικού Παρθεναγωγείου του σχολικού έτους 1919-1920. Η διευθύντρια εκείνη την περίοδο ήταν η τουρκοκρητικιά Ναλλή Κουμαριτάκη, ενώ δασκάλες ήταν η Ελευθερία Λαμπάκη, η Άννα Καπετανάκη, η Μαρία Λαρίου και η Χαλιμέ Γαλιδάκη. Τελευταία ουσιαστικά χρονιά λειτουργίας του Παρθεναγωγείου ήταν το 1923, οπότε στο σχολείο φοιτούσαν 203 μαθήτριες. Σώζεται επίσης το αρχείο του Αρρεναγωγείου από το 1899, όπου πολλοί Ρεθυμνιώτες μπορούν να αναγνωρίσουν τα ονόματα των προγόνων τους. Ο πρώτος διευθυντής του Αρρεναγωγείου ήταν ο Μανούσσος Ανδρουλιδάκης, ενώ υπηρέτησαν ακόμη ως διευθυντές σπουδαίοι δάσκαλοι όπως Γεώργιος Δαφέρμος, ο Εμμανουήλ Πλυμάκης κ.ά. Το σχολείο μάλιστα, το 1922 έφτασε να έχει 508 μαθητές!

Από το 1967, με υπουργική απόφαση, το κτήριο έχει κριθεί παραδοσιακό διατηρητέο ιστορικό μνημείο.


Νίκος Δερεδάκης εκπαιδευτικός



cna

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου